Çarşamba, 02 Ocak 2019 10:13

AKRAN İLİŞKİLERİ VE ZORBALIK

Öğeyi Oyla
(0 oy)
Değerli velilerimiz,
2018-2019 Eğitim-Öğretim yılında Özel Yükselen Koleji Rehberlik Birimi çalışmaları kapsamında, Aralık ayı “Akran İlişkileri” (Empati, Akran Zorbalığı, Alay Etme ile Baş Etme, Kişisel Haklara Saygı) konulu temamız, rehber öğretmenler tarafından tüm sınıf düzeylerinde drama ve sunum şeklinde işlenmiştir. Bu temayı pekiştirmek amacıyla, evde sizlerin de bu konuların üzerinde durmanız ve aşağıdaki yazıyı dikkate almanız faydalı olacaktır.

Akran ilişkileri, çocukların sosyal gelişimi ve ruh sağlığı için önem taşımaktadır. Çocukluk döneminde çocukların akranları ile kurduğu iletişimin güçlü olması, onların gelecek hayatlarındaki ilişkilerini de etkilemektedir. Çocuklar, kendilerini ifade etmeyi duygu ve düşüncelerini doğru bir şekilde aktarmayı akran ilişkilerinde öğrenirler. İlkokul döneminde çocuk bir gruba kabul edilmek için uğraşır ve grup içinde yaşamayı öğrenir. Bir gruba ait olma, çocuğa sadece arkadaş ve eğlence sağlamakla kalmaz aynı zamanda çocuğun özgüven ve sosyal becerilerini olumlu yönde etkiler.

Akran ilişkilerinin en önemli yanı da sorun çözme becerisinin kazanılmasıdır. Çocuklar bu dönemde sorunlara kendileri çözüm üretemezlerse sorun çözme becerileri gelişmez ve ilerdeki ilişkilerinde bu beceriye sahip olamadıkları için daha büyük sorunlar yaşayabilirler. Bu durumda veliler ve öğretmenler olarak çocukların yaşadığı sorunlara karşı yaklaşımımız oldukça önemlidir. Çocuğunuz size yaşadığı bir sorunu anlattığında, sakince onu dinleyin. Sorunlara karşı kaygılanmanız ve aşırı tepki vermeniz çocukların daha fazla kaygılanmasına, sorunun daha çok büyümesine ve çocuğunuzun sorundan daha fazla etkilenmesine sebep olabilir. Ayrıca çocuklarınızın yerine çözüm bulmanız ya da tek taraflı düşünmeniz, onun özgüvenini zedelenmesine yol açabilir. Bu durumda bu sorunu nasıl çözmesi gerektiğini ona sormanız ve duygularını ifade etmesine imkân sağlamanız önemlidir. Örneğin, “arkadaşınla yaşadığın sorunda ne hissettin?”, “bu olumsuz duyguyu değiştirmek için neler yapabilirsin”, eğer bu sorunu okulda yaşıyorsa, “bu sorunu çözmek için okulda kimlerden yardım isteyebilirsin” gibi cümleler ile çocukların sorun çözme becerilerini geliştirebilirsiniz. Daha sonra çocuğunuzun ürettiği çözümleri uygulamasını ve sonucu ile ilgili size bilgi vermesini sağlayabilirsiniz. Çocuğunuzun yaşadığı sorunu çözemediğini fark ettiyseniz, ya da zorbalığa uğradığını düşünüyorsanız, çocuğunuza belli etmeden mutlaka okul ile iletişime geçiniz. Bunun yanı sıra bu durumda aşağıdaki bilgilerin de size faydalı olacağını düşünüyoruz.

Akran zorbalığı akran gruplarının birbirlerini olumsuz yönde etkileyerek, birbirlerine karşı sözel, fiziksel veya sosyal saldırganlık içine girecek şekilde (isim takma, vurma, dışlama, alay etme, tehdit etme vb.) sürekli ve tekrarlayıcı güç kullanmasıdır. Çocukların akran ilişkilerinin olumsuz etkilenmemesi için yetişkinler olarak zorbalık konusuna nasıl yaklaşacağımızı bilirsek, zorbalık döngüsü içinde (Zorba,-mağdur-seyirci) en az etkilenmelerini sağlayabiliriz.

Çocuğunuzun zorbaca davrandığını anlamak için ipuçları:

  • Çocuğunuzun agresif bir tutumu var ise,
  • Çocuğunuz diğer çocuklara sert davranıyor, onlarla dalga geçiyor ise,
  • Çocuğunuz kişileri manipüle ediyor, baskı kuruyor ise,
  • Çocuğunuz kolaylıkla huzursuz, öfkeli duygu durumuna geçiyor ise,
  • Çocuğunuz bilgisayar önünde çok fazla zaman geçiriyor ise,
  • Çocuğunuz gününü anlatırken arkadaşları hakkında lakaplar, aşağılayıcı ifadeler kullanıyor ise,
  • Okuldan çocuğunuzun kendi sınıfındaki veya kendinden küçük sınıflardaki çocukları rahatsız ettiği hakkında uyarı geldi ise,
  • Okuldan çocuğunuzun sosyal ilişkilerinde zarar verici bir tutum içerisinde olduğuna dair uyarı geldiyse,

çocuğunuzun  okul ortamında zorbaca davranışlar sergiliyor olma ihtimali çok yüksektir.

Eğer çocuğunuz zorbaca davranıyor ise:

  • Zorbaca davrandığını gözlemlediğiniz an onu bu olumsuz davranışı için uyarın. Örneğin; “Bu yaptığın zorbaca bir davranış ve bu şekilde arkadaşına davranman uygun değil” diyebilirsiniz.
  • Çocuğunuza empati, saygı ve merhameti öğretin. Zorbaca davranan birçok çocuk empati becerisinde zayıftır. Bu davranışları sergilediğinde karşısındakinin hislerini anlamasına yardımcı olun.
  • ‘Rol oynama’ yaparak çocuğunuzun zorbalığa maruz kalan kişi olmasını isteyin. Siz de zorbalık yapan kişi olun. Bir zorbalık durumunu canlandırın ve üzerinde konuşun. Kim nasıl hissetti?, daha uygun nasıl davranılmalıydı? vb.
  • Zorbalık davranışlarının, istikrarlı ve belirgin yaptırımlarının olmasına önem verin.
  • Çocuğunuzun tüm davranışları için sorumluluk almasına dikkat edin.
  • Çocuğunuza problem çözerken daha barışçıl yöntemler izlemesi için ona destek olun. Sorunlarını daha uygun şekilde çözdüğünü gözlemlediğinizde ona hemen olumlu geri bildirim verin.
  • Çocuğunuzun bir problemi nasıl çözeceğini öğrenmesinde ebeveynlerinin tutumları önemlidir. Bu nedenle, sorun çözme konusunda çocuğunuza olumlu rol model olun.

Eğer çocuğunuz zorbalığa uğruyor ise:

  • Onu anlamaya çalışın. Çocuğunuzun yaşadığı sıkıntıları, durumunu açık uçlu sorular sorarak ne hissettiğini anlamaya çalışın ve empatik olun.
  • Çocuğunuzu suçlamayın. Çocuğunuzun zorbalığa uğruyor olmasının sebebi onun hatalı bir davranışı değildir. Onu suçlamanız çocuğunuzun daha da kırılmasına ve yaralanmasına, zorbalık yapan akranına karşı daha da güçsüz hissetmesine neden olabilir. Çocuğunuza, onun dışında herhangi birinin de bu tür davranışlara maruz kalabileceğini bunun kişisel bir sebebi olmadığını iletin.
  • Çocuğunuzun zorbalık davranışlarına maruz kalması sosyal ilişkilerde yaşanan herhangi bir durum değildir. Çocuğunuza “Aşırı hassas davranıyorsun.” , “Arkadaşlar arasında olur böyle şeyler.” veya “Geçer” gibi ifadeler kullanmayın.
  • Ebeveynleri olarak hemen harekete geçmeyin. Çocuğunuzun zorbalık davranışlarına maruz kalması sizi öfkelendirebilir ve kaygılandırabilir. Ancak çocuğunuza ona nasıl yardımcı olabileceğinizi sorun, birlikte çözüm arayın, bir strateji belirleyin ve ona rehberlik edin.
  • Çocuğunuzun iyi olduğu ve onu mutlu eden bir alan keşfedin. Böylece çocuğunuz belli bir ortamdaki sosyal ilişkilerinde güçlük çekmesine rağmen, iyi olduğu alandaki kişiler ile olumlu ilişkiler kurabilir.
  • Çocuğunuza kişisel bir saldırı olduğunu düşünmeyin. Zorbalık uygulayan çocuklar karşısındakine belli bir sebep olmadan da saldırgan davranışlarda bulunur. Zorba, kişiden çok ona saldırı sonucu en etkin tepkiyi (öfke, ağlama vb.) verebilecek kişileri seçer.
  • Okul Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Birimi ile mutlaka iletişime geçiniz.

Kaynak:

Akran Zorbalığı Etkinlik Kitabı. http://mebk12.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/15/10/977071/dosyalar/2015_05/14100947_akranzorbaligietkinlikkitabi.pdf           

 

                                            Yükselen Eğitim Kurumları

   İlkokul Rehberlik Servisi  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
Okunma 283 defa Son Düzenlenme Çarşamba, 02 Ocak 2019 11:47